Historie van de kerk en woningen in Gauw

De Sint Nicolaas kerk in Gau

De toren800px-Gauw_NH_kerk_(17)
Het middelpunt van het dorp wordt gevormd door de terp waarop de kerk gebouwd is. Die was eerst van hout, maar zodra het kan werd de kerk van steen gebouwd. De huidige toren is nog een overblijfsel uit die tijd. Rond 1860 werd de toren voorzien van een buitenlaag van Gelderse steen maar die is bij de restauratie in het jaar 2000 weer verdwenen en de kloostermoppen of oude Friezen zijn toen weer tevoorschijn gehaald. Vroeger werden deze stenen ter plaatse gebakken in veldovens, de benodigde (nieuwe) stenen bij de laatste restauratie zijn aangekocht. De onderste muren zijn meer dan een meter dik en per verdieping worden ze dunner, bij elkaar een enorm gewicht. Als je de eenvoudige fundering bekijkt is het niet voor te stellen dat de toren nu al ongeveer 825 jaar overeind staat. De oorspronkelijke ingang van de toren lag op de eerste verdieping en kon met een trap bereikt worden. Hiermee komen we bij een belangrijke functie van de toren; in tijden van nood, zoals bij overstromingen of als er indringers komen, zochten de Gauwsters bescherming in de toren. Ze trokken dan de trap omhoog en zaten betrekkelijk veilig. De toren is in eigendom /beheer van ´Stichting tot behoud van monumenten in de gemeente Súdwest-Fryslân’.
In de toren is een gedenksteen gemetseld die verwijst naar bakker Willem Boeijenga die op de vroege morgen van 8 augustus 1944 op de vlucht werd doodgeschoten. Elk jaar op 4 mei is er een dodenherdenking waarbij deze dorpsgenoot wordt herdacht.
De kerk
De oude kerk is waarschijnlijk van de zelfde soort baksteen als die van de toren. Er zitten kleine ramen in want glas was in die tijd ontzettend kostbaar. Het kerkgebouw is gewijd aan de Heilige Sint Nicolaas, inderdaad, de goedheiligman. Vroeger beter bekend als de beschermheilige van de zeevarenden en kooplieden, maar ook als behoeder tegen overstromingen. Voor dat laatste zullen de Gauwsters hem wel het meeste hebben aangeroepen. In 2014 is de kerk (het schip) voor het laatst gerestaureerd en van binnen geüpdatet. De preekstoel, welke uit de 17e eeuw stamt, is hierbij gehandhaafd. De kerk (en begraafplaats) is in eigendom van de kerkelijke gemeente van De Lege Geaën.
Overgenomen uit: ‘Gauw, bij Sneek’ (1995)
Meer informatie over de geschiedenis van Gauw is te vinden in het bovengenoemde boek.

Historische gevels:

Boeijengastrjitte 15: voormalige smederij
Boeijengastrjitte 21: voormalige pastorie
Boeijengastrjitte 24: voormalige wagenmakerij
Boeijengastrjitte 31: (nog steeds) Snuffelmarkt
Boeijengastrjitte 30: het voormalige schoolgebouw
Boeijengastritte 39: het eerste (hervormde) schoolgebouw nu Dorpshuis
Boeijengastrjitte 41: de kerk (zie hierboven)
Boeijengastrjitte 42: voormalige timmerwerkplaats
Boeijengastrjitte 46: oudste huis van Gau
Boeijengastrjitte 54: voormalige bakkerij
Boeijengastrjitte 71: voormalige gereformeerde kerk
De Eker 1:                voormalige gereformeerde school